W pojazdach samochodowych ciągle wzrasta ilość systemów elektronicznych odpowiedzialnych za pracę poszczególnych układów i podzespołów. Następstwem tego jest wzrost testerów diagnostycznych na rynku, wśród których występują modele bardziej i mniej rozbudowane. Jak wybrać ten najbardziej dla nas przydatny?

mgr Andrzej Kowalewski

Systemy w samochodach w sposób ciągły sterują wybranymi układami, zwiększając osiągi pojazdu. Odbywa się to poprzez stałą poprawę konkretnych parametrów technicznych. Ponadto kontrolują emisję toksycznych składników spalin oraz zwiększają bezpieczeństwo i komfort jazdy.
Niestety poza ewidentnymi zaletami wprowadzania nowych, coraz doskonalszych systemów elektronicznych, istnieją również negatywne skutki tego procesu. Wzrastająca liczba elektronicznych układów sterujących w pojazdach samochodowych powoduje zwiększenie ich podatności na awarie, a w związku z tym pojawiają się stale nowe problemy związane z ich obsługą i naprawą. Niestety różnorodność usterek tych układów jest tak duża, że w celu właściwego ich zlokalizowania nie wystarczy już tak, jak dotychczas tylko doświadczenie obsługującego, lecz potrzebny jest także wysoko wyspecjalizowany przyrząd. We współcześnie produkowanych samochodach naprawdę niewiele da się już zrobić bez użycia takiego przyrządu.

Różnorodność testerów

W ciągu ostatnich kilkunastu lat nastąpił prawdziwy przełom w tej grupie urządzeń i już dziś trudno sobie wyobrazić warsztat zajmujący się elektroniką samochodową bez takiego przyrządu. Przy wykorzystaniu specjalnych złącz diagnostycznych nawiązuje on komunikację ze sterownikami odpowiedzialnymi za wszystkie elektroniczne układy w samochodzie.
Występująca obecnie na rynku różnorodność tego typu urządzeń, różniących się między sobą dostępnością funkcji niezbędnych do diagnostyki, powoduje, że dla wchodzącego dopiero w ten zakres przyrządów potencjalnego nabywcy, wybór konkretnego testera jest dość sporym problemem.

Podział testerów

Wszystkie przyrządy diagnostyczne do obsługi samochodowych układów elektronicznych możemy podzielić na kilka grup. Ze względu na zakres wykonywanych funkcji w przyrządach tego typu wyróżnić można:
1. Urządzenia do odczytywania i kasowania kodów błędów (usterek). Urządzenia te komunikują się z elektronicznym urządzeniem sterującym (ECU) i odczytują zawarte w jego pamięci ciągłej kody usterek. W tej grupie urządzeń wyróżnić można takie, które przedstawiają kod usterki tylko w postaci cyfrowej (wówczas niezbędna jest poza przyrządem diagnostycznym również fachowa literatura, przy wykorzystaniu której możliwa jest dopiero interpretacja cyfrowej postaci kodu błędu na słowną tzn. w formie opisu) i takie, które podają jednocześnie kod usterki zarówno w postaci cyfrowej jak i w interpretacji słownej. Po odczytaniu kodu usterki istnieje możliwość jej usunięcia z pamięci urządzenia sterującego.
2. Urządzenia posiadające funkcję odczytywania i kasowania kodów błędów oraz funkcje dodatkowe, do których zaliczyć można:
- automatyczny odczyt wartości parametrów rzeczywistych – zarówno tych, które mogą być zmierzone i odczytane przy użyciu innych uniwersalnych przyrządów, bez konieczności ingerencji w sterownik (np. prędkość obrotowa silnika, temperatura pracy), jak i tych, do których dostęp można uzyskać tylko i wyłącznie poprzez odczyt informacji z oprogramowania sterownika,
- test podzespołów wykonawczych – realizowany poprzez wysłanie z urządzenia diagnostycznego za pośrednictwem złącza diagnostycznego sygnału uruchamiającego poszczególne elementy danego układu (np. wtryskiwacze),
- kasowanie inspekcji – umożliwiające wygaszenie lampki kontrolnej na tablicy rozdzielczej pojazdu po wykonaniu wymiany oleju oraz zaprogramowanie w sterowniku dopuszczalnego przebiegu samochodu do następnej wymaganej wymiany oleju,
- regulacja podstawowa – funkcja niezbędna do przeprowadzenia niektórych czynności kontrolnych i regulacyjnych w związku z tym, że w najnowszych rozwiązaniach konstrukcyjnych pojazdów nie ma możliwości wykonania czynności regulacyjnych bez konieczności wydania odpowiednich poleceń sterownikowi.
Pierwsza grupa przyrządów powinna być określana mianem czytników kodów błędów, a tylko ta druga grupa, właśnie ze względu na zakres możliwych do realizacji czynności powinna być nazywana testerami diagnostycznymi.

Przystawki i samodzielne testery

Innego podziału przyrządów diagnostycznych można dokonać ze względu na niezależność od innych urządzeń peryferyjnych niezbędnych do działania. Według tej klasyfikacji wyróżnić można przyrządy wykonane w formie przystawki do komputera lub urządzenia pracujące samodzielnie, nie wymagające współpracy z komputerem.
Nieco tańszym w zakupie rozwiązaniem jest przystawka (w formie interfejsu) do stacjonarnej jednostki PC lub komputera typu notebook. Rozwiązanie to ma jednak pewne mankamenty polegające zwłaszcza na tym, że w przypadku diagnostyki samochodu prowadzonej podczas jazdy, zachodzi konieczność sterowania pracą przyrządu za pomocą klawiatury komputera, a jest to niestety nie wygodne i mało praktyczne.
W przypadku samodzielnych testerów diagnostycznych, przyrządy te nie mają wyżej wymienionej wady. Są one niestety droższe. Dodatkową zaletą przyrządów niezależnych od komputera jest możliwość wydrukowania zmierzonych parametrów, czy kodów zlokalizowanych usterek przy wykorzystaniu wbudowanej bezpośrednio w przyrządzie drukarki. Możliwe jest to jednak tylko w droższych, bardziej rozbudowanych wersjach przyrządów.

Więcej informacji jak wybrać tester znajda Państwo w Auto Moto Serwisie nr 11/2007