Wraz z wynalezieniem silnika spalinowego opracowano również system rozrządu, który sprawiał że silnik mógł pracować w sposób ciągły. Pierwsze rozrządy były konstrukcjami dość prymitywnymi: zawory zasysające otwierały się i zamykały samoczynnie pod wpływem zmian kierunku przepływu ładunku, a sterowane były tylko zawory wydechowe, przy pomocy systemu suwaków. Obecnie stosowane w silnikach układy rozrządu są bardziej skomplikowane, przez co bardzo ważna jest dobra diagnostyka ich usterek.

Przypomnijmy, że pierwsze klasyczne wałki rozrządu zastosowano w 1901 roku, w 4-cylindrowych silnikach Daimlera. Od tego wydarzenia nastąpił bardzo szybki rozwój rozrządu i takie układy jakie obecnie znamy (w ogólnym zarysie) istniały już w połowie lat trzydziestych.

Współczesny układ rozrządu silnika to: dwa lub cztery zawory na cylinder, jeden lub dwa wałki rozrządu umieszczone w głowicy silnika. Napęd wałków przenoszony jest paskiem zębatym, ale niekoniecznie, gdyż nadal spotyka się napędy łańcuchowe i za pomocą kół zębatych.

RODZAJE UKŁADÓW ROZRZĄDU

Po naszych drogach jeżdżą samochody z całą gamą rozwiązań starszych i nowszych. Można spotkać np. wersje z:

• wałkiem rozrządu umieszczonym w kadłubie silnika z całym systemem popychaczowym, napędzanym łańcuchem,
• napędem wałka rozrządu za pomocą paska zębatego,
• wałkiem rozrządu w głowicy, napędzanym paskiem zębatym z krzywkami otwierającymi zawory,
• dwoma wałkami rozrządu umieszczonymi w głowicy, których napęd może być rozwiązany zarówno łańcuchem, jak i paskiem,

Może wystąpić również konstrukcja mieszana, gdzie jeden z wałków napędzany jest paskiem lub łańcuchem i jest połączony z drugim przy pomocy kół zębatych.

Układy rozrządów silników można podzielić jeszcze według jednej ważnej cechy – rodzaju popychaczy lub dźwigni pośredniczących między krzywkami wałka, a zaworami. Są to albo elementy wymagające regulacji, albo z samoczynną, hydrauliczną regulacją luzów zaworowych.

DIAGNOSTYKA

Wiedza ta jest potrzebna w sytuacji, gdy mamy do czynienia z konkretnym silnikiem pojazdu, w którym zamierzamy zlokalizować usterki lub jakieś nieprawidłowości w układzie rozrządu. Aby zrobić to dobrze musimy znać budowę rozrządu danego modelu silnika, choćby dlatego, że pierwszą czynnością związaną z wykrywaniem nieprawidłowości będzie prozaiczne osłuchiwanie silnika.

Więcej informacji znajdą Państwo w Auto Moto Serwisie nr 1/2008