mgr Andrzej Kowalewski
Stosowane w pojazdach poprzedniej generacji wyposażenie, zawierające system nawiewu ciepłego i zimnego powietrza niestety nie było w stanie zapewnić najkorzystniejszych dla kierowcy warunków klimatycznych, czyli temperatury w zakresie od 21C do 27C i wilgotności w zakresie od 35% do 60%. Zaczęto więc coraz częściej wyposażać samochody w układy zapewniające podczas upałów sztuczne korygowanie warunków klimatycznych we wnętrzu kabiny. Systemy te mają niebagatelne znaczenie dla kierującego pojazdem. Zapewniają właściwy komfort jazdy, a więc powodują również znaczne podwyższenie bezpieczeństwa.
Wyposażenie, stosowane obecnie w większości przypadków jako standardowe, to systemy ogrzewania i klimatyzacji, które regulują temperaturę, wilgotność i cyrkulację powietrza przez ochładzanie powietrza w kabinie pojazdu, w sytuacji, gdy na zewnątrz jest gorąco lub ogrzewanie, gdy na zewnątrz jest chłodno. Zadaniem takiego systemu jest utrzymywanie wewnątrz pojazdu żądanej temperatury wraz z właściwymi ustawionymi przez kierowcę wielkościami tych parametrów dla różnych miejsc wewnątrz kabiny. Działanie systemu klimatyzacji samochodowej polega w większym stopniu na usuwaniu ciepłego powietrza z wnętrza pojazdu niż na jego chłodzeniu. Proces ten jest możliwy dzięki wykorzystaniu zjawiska wchłaniania ciepła we wnętrzu kabiny i przenoszenia go na zewnątrz do atmosfery. Stosowane w pojazdach samochodowych układy klimatyzacji mogą utrzymać temperaturę wewnątrz pojazdu na poziomie od 100C do 150C niższym od temperatury powietrza na zewnątrz pojazdu. Układ klimatyzacji samochodowej składa się z kilku zasadniczych elementów: - sprężarki,
- skraplacza,
- filtra-odwadniacza lub zasobnika czynnika chłodniczego,
- zaworu rozprężnego lub dyszy dławiącej,
- parownika,
- układu rurek i przewodów.
Układ klimatyzacji składa się z dwóch obwodów: wysokiego i niskiego ciśnienia. Oddzielenie obwodu wysokiego i niskiego ciśnienia występuje między sprężarką i zaworem rozprężnym lub dyszą dławiącą. Strona wysokiego ciśnienia charakteryzuje się wysoką temperaturą i wysokim ciśnieniem czynnika chłodniczego, natomiast po stronie niskiego ciśnienia układu czynnik ma niskie ciśnienie i niską temperaturę. Czynnik chłodniczy przepływa ze skraplacza, w którym panuje wysokie ciśnienie do parownika przez urządzenie, którego zadaniem jest obniżenie ciśnienia. Proces ten realizowany jest poprzez zawór rozprężny lub dyszę dławiącą. Jednostką napędową zapewniającą przemieszczanie czynnika chłodniczego w układzie i zwiększanie jego ciśnienia i temperatury jest sprężarka. Sprężarki samochodowych układów klimatyzacji napędzane są od wału korbowego silnika za pomocą paska. Sprężarki zużywają około 8-10 kW mocy silnika. Ponieważ zadaniem sprężarki układu klimatyzacji jest sprężanie pary czynnika chłodzącego, w celu jej zabezpieczenia przed zatarciem, do czynnika chłodniczego dodawany jest olej, który przemieszcza się wraz z czynnikiem po całym układzie. Kolejnym elementem każdego układu samochodowej klimatyzacji jest skraplacz umieszczany zawsze bezpośrednio przed chłodnicą silnika, spełniający funkcję wymiennika ciepła. Czynnik chłodniczy docierając ze sprężarki do górnej części skraplacza w postaci gorącej sprężonej pary, przepływa przez jego kanaliki oddając przy tym duże ilości ciepła. Dzięki temu zjawisku czynnik stopniowo przemienia się w ciecz w efekcie zjawiska skraplania. W celu zapewnienia odpowiedniej ilości przepływającego przez skraplacz powietrza koniecznego do odbierania ciepła zawartego w czynniku chłodniczym, jego przepływ musi być wspomagany pracą wentylatora. Dalszymi elementami składowymi układu z zaworem rozprężnym są: - filtr-odwadniacz,
- zawór rozprężny,
- parownik.
Więcej na ten temat przeczytają Państwo w „Auto Moto Serwisie” nr 6/2008 |